17 ژوئن 2025- بر اساس مطالعه ی منتشر شده در ژورنال BMC Endocrine Disordersافزایش سطوح نرخ تخمینی دفع گلوکز(eGDR[1]) خطر فیبروز کبد را تا 95 درصد و خطر بیماری استئاتوز کبدی مرتبط با اختلال متابولیک(MASLD[2]) را تا 87 درصد در مقایسه با پایین ترین سطح eGDR، کاهش می دهد.
بیماری استئاتوز کبدی مرتبط با اختلال متابولیک، هم اکنون شایع ترین علت بیماری مزمن کبدی، با شیوع جهانی حدود 30 درصد در میان بزرگسالان است. دیابت نوع 2، فشار خون بالا، چاقی، دیس لیپیدمی، و بیماری قلبی عروقی همگی بطور قابل توجهی با MASLDکه به عنوان یک اختلال متابولیکی تعریف شده است، همبستگی دارند. دلایل اثبات شده ای وجود دارد که نشان می دهد ابتلای به MASLDبطور قابل توجهی تحت تاثیر مقاومت به انسولین(IR) است که همچنین با پیشرفت فیبروز کبدی مرتبط است.
شاخص تری گلیسرید- گلوکز(TyG index)، نرخ تخمینی دفع گلوکز، و مدل هموستازی ارزیابی مقاومت به انسولین(HOMA-IR) همگی تکنیک های غیرتهاجمی پیشنهاد شده توسط چندین تن از محققان برای اندازه گیری مقاومت به انسولین هستند. بنابراین، در این مطالعه محققان به ارزیابی ارتباط بین eGDRبا MASLDو فیبروز کبدی پرداختند.
در این مطالعه نزدیک به 3100 شرکت کننده از نظرسنجی ملی سلامت و تغذیه (NHANES) در سال 2017-2018 بررسی شدند. آنالیز رگرسیون لجستیک باینری برای بررسی ارتباط بین eGDRبا MASLDو فیبروز کبدی مورد استفاده قرار گرفت. ظرفیت eGDRبرای تشخیص MASLDبا مشخصه ی عملکرد گیرنده(ROC) تخمین زده شد.
سن متوسط شرکت کنندگان 54.59 سال و 49.26 درصد از آنها زن بودند. فیبروز کبدی در 11.15 درصد از افراد و MASLDدر 62.19 درصد از افراد تشخیص داده شد. در مدل های کاملا تعدیل شده، eGDRبطور منفی با پارامتر تضعیف کنترل شده (پارامتر CAPفیبرواسکن) و اندازه گیری سفتی کبد(LSM)) مرتبط بود( β به ترتیب 15.18 و 0.74-، p < 0.01برای هر دو).
نرخ تخمینی دفع گلوکز یا eGDRبه ترتیب با نسبت شانس 0.53( بازه ی اطمینان 95 درصد: 0.48 تا 0.74) و نسبت شانس 0.40( بازه ی اطمینان 95 درصد: 0.28 تا 0.57) با MASLD و فیبروز کبدی ارتباط منفی داشت(p < 0.01برای هر دو). سطح زیر منحنی eGDRبرای تشخیص فیبروز کبد و MASLDبه ترتیب 0.75 و 0.74 بود.
در مجموع، راه های آسان، دقیق و مقرون به صرفه ای برای تشخیص MASLDدر کار بالینی و تحقیقات اپیدمیولوژیک مورد نیاز است. تست های معمول خون می توانند بطور موثر eGDRرا پایش کنند، بیومارکری که ممکن است از میان تست های روتین بدست آید. در نتیجه eGDRمی تواند یک روش مفید برای تشخیص غیرتهاجمی MASLDدر بیماران باشد.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/increasing-egdr-levels-reduces-risk-of-liver-fibrosis-and-masld-bmc-study-149726
[1]نرخ تخمینی دفع گلوکز (eGDR) یک شاخص است که میزان دفع گلوکز از طریق ادرار را تخمین می زند. این شاخص به طور غیرمستقیم، عملکرد کلیه‌ها را در فیلتر کردن و دفع مواد زائد از جمله گلوکز نشان می‌دهد. سطوح eGDRمعمولاً با استفاده از فرمول‌هایی که عوامل مختلفی مانند سن، جنسیت، نژاد، سطح کراتینین سرم و سطح پروتئین در ادرار را در نظر می‌گیرند، محاسبه می‌شود. مقادیر طبیعی eGDRمعمولاً بالاتر از 60 میلی‌لیتر در دقیقه در هر 1.73 متر مربع است.
[2]بیماری استئاتوز کبدی مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) که قبلاً به عنوان بیماری کبد چرب غیرالکلی(NAFLD) شناخته می‌شد، وضعیتی است که در آن چربی در کبد تجمع می‌یابد و با عوامل خطر متابولیک قلبی مانند چاقی، دیابت نوع ۲و فشار خون بالا مرتبط است. این بیماری می‌تواند منجر به التهاب و آسیب کبدی (MASH) شود که در صورت عدم درمان، می‌تواند به فیبروز، سیروز و نارسایی کبد منجر شود.